เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2569 ณ วนอุทยานน้ำตกตาดสวรรค์ บ้านโป่งฮึ้ง ตำบลห้วยสัก อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย มูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา (พชภ.) ร่วมกับวนอุทยานน้ำตกตาดสวรรค์ และเทศบาลตำบลห้วยสัก จัดกิจกรรม “เดินสำรวจระบบนิเวศป่าชุมชน” ภายใต้โครงการสร้างเสริมวิถีสุขภาวะเด็กและเยาวชนชาติพันธุ์ต้นน้ำจังหวัดเชียงราย (เด็กกายดี) ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) โดยมีเด็ก เยาวชน และชาวบ้านในชุมชนเข้าร่วมกว่า 40 คน
กิจกรรมครั้งนี้มุ่งเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้ธรรมชาติผ่านประสบการณ์จริง ควบคู่กับการส่งเสริมกิจกรรมทางกาย ลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง และสร้างความเข้าใจถึงความเชื่อมโยงระหว่างสุขภาพ วิถีชีวิตชุมชน และระบบนิเวศ โดยอาศัยความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายในพื้นที่ เพื่อร่วมกันสร้างเสริมสุขภาวะเด็กและเยาวชนอย่างรอบด้าน พร้อมปลูกฝังจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้แก่คนรุ่นใหม่ ป่าชุมชน ขุมทรัพย์ของธรรมชาติและแหล่งอาหารของคนในพื้นที่
นางนงเยาว์ มหายศ รองนายกเทศมนตรีตำบลห้วยสัก กล่าวถึงความสำคัญของป่าในบริเวณวนอุทยานน้ำตกตาดสวรรค์ ซึ่งชุมชนบ้านโป่งฮึ้งและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันดูแลรักษามาอย่างต่อเนื่อง ป่าแห่งนี้ไม่เพียงเป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญ แต่ยังเป็นแหล่งอาหารและแหล่งสร้างรายได้ให้แก่ครัวเรือนในชุมชน โดยเฉพาะการเก็บเห็ด หน่อไม้ และผลผลิตจากป่าตามฤดูกาล ซึ่งช่วยหล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของผู้คนและสะท้อนให้เห็นถึงคุณค่าของป่าที่มีต่อเศรษฐกิจชุมชน
นางนงเยาว์กล่าวว่า การเรียนรู้จากพื้นที่จริงจึงเป็นโอกาสสำคัญที่จะทำให้เด็กและเยาวชนเข้าใจว่า ป่าไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่สีเขียว แต่เป็นแหล่งอาหาร แหล่งน้ำ และทรัพยากรที่มีคุณค่าต่อการดำรงชีวิต ซึ่งทุกคนมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาให้คงความอุดมสมบูรณ์ต่อไป เดินป่าเรียนรู้ระบบนิเวศ สร้างสุขภาวะผ่านการลงมือทำ
นางจุฑามาศ ราชประสิทธิ์ ผู้จัดการโครงการฯ กล่าวว่า กิจกรรมเดินป่าครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้ธรรมชาติผ่านประสบการณ์ตรง พร้อมส่งเสริมสุขภาวะทางกายผ่านการเคลื่อนไหวร่างกาย ลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง และสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ส่งผลต่อระบบนิเวศและวิถีชีวิตของชุมชน ภายในกิจกรรม เจ้าหน้าที่วนอุทยานน้ำตกตาดสวรรค์ได้แนะนำพื้นที่และนำพาเด็ก เยาวชน และชาวบ้านเดินสำรวจป่า เพื่อเรียนรู้ระบบนิเวศป่าต้นน้ำ ความหลากหลายทางชีวภาพ และคุณค่าของต้นไม้เก่าแก่ที่มีอายุกว่า 100 ปี ทำให้ผู้เข้าร่วมได้เห็นความสำคัญของต้นไม้ ป่าไม้ และลำธารที่มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกัน ตลอดจนเรียนรู้ว่าระบบนิเวศที่สมบูรณ์เป็นพื้นฐานของแหล่งอาหารสุขภาพและอาหารปลอดภัยของชุมชน
นางจุฑามาศกล่าวว่า การเดินสำรวจป่าเป็นการเรียนรู้นอกห้องเรียนที่ช่วยให้เด็กและเยาวชนได้ใช้ร่างกายอย่างเหมาะสม ฝึกสังเกตธรรมชาติ และเกิดความเข้าใจถึงคุณค่าของสิ่งแวดล้อมใกล้ตัว “อุ๊ยสอนหลาน” สืบสานภูมิปัญญา เชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างวัยและเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ระหว่างคนต่างวัย ที่เปิดโอกาสให้ผู้ใหญ่และผู้สูงวัยในชุมชนได้ถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์ และวิถีชีวิตแก่เด็กและเยาวชน ผ่านการใช้เวลาร่วมกัน
นายสำราญ ยอดปั๋น ผู้ใหญ่บ้านโป่งฮึ้ง หมู่ที่26 กล่าวว่า ชาวบ้านหลายหมู่บ้านได้ใช้ทรัพยากรจากป่า ไม่ว่าจะเป็นเห็ด หน่อไม้ สมุนไพร ซึ่งหลายครอบครัวสามารถหารายได้จากการเก็บหน่อไม้ เห็ด สามารถเลี้ยงครอบครัวได้อีกทาง และในป่านี้มีพืชสมุนไพรหลากหลายชนิด ส่วนใหญ่ผู้เฒ่าในหมู่บ้านจะมาเก็บสมุนไพรมารักษาอาการป่วย ซึ่งในปัจจุบันคนรุ่นใหม่ไม่ค่อยจะรู้จักสมุนไพรที่มีความหลากหลายในป่าแห่งนี้
ขณะที่เด็กๆหลายคนที่เข้าร่วมโครงการต่างสะท้อนในลักษณะเดียวกันว่า “รู้สึกดีใจที่ได้มาร่วมกิจกรรมครั้งนี้เพราะได้ไปเที่ยวในที่ที่ไม่เคยไปมาก่อน ได้เดินป่า ดูต้นไม้ และเรียนรู้เรื่องธรรมชาติ สนุกตรงที่ได้ทำกิจกรรมกับเพื่อน ๆ ได้เดินเล่นและใช้เวลาด้วยกัน ได้ความรู้ใหม่ ๆ ด้วย รู้สึกว่าเป็นวันที่สนุกและมีประโยชน์มาก ถ้ามีกิจกรรมแบบนี้อีกก็อยากมาอีก”
